Progg

 Η κριτική του σουηδικού κινήματος Progg (Progressiv musikrörelse) απέναντι στους ABBA αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της ιδεολογικής και πολιτισμικής σύγκρουσης που σφράγισε τη σουηδική μουσική σκηνή τη δεκαετία του '70.

Το Progg δεν ήταν απλώς ένα μουσικό είδος, αλλά ένα ευρύτερο εναλλακτικό δίκτυο από ανεξάρτητες δισκογραφικές εταιρείες, τοπικές μουσικές κοινότητες (musikforum) και αριστερούς ακτιβιστές. Στον πυρήνα της φιλοσοφίας του βρισκόταν η ιδέα ότι η μουσική έπρεπε να είναι εργαλείο κοινωνικής αφύπνισης, πολιτικής έκφρασης και συλλογικής δημιουργίας, εντελώς αποκομμένη από τους νόμους της αγοράς.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι ABBA αντιμετωπίστηκαν ως ο απόλυτος ιδεολογικός «αντίπαλος» για τους εξής βασικούς λόγους:

• «Πλαστική» και Εμπορευματοποιημένη Παραγωγή: Για τους εκπροσώπους του Progg, ο γυαλιστερός, τελειοθηρικός ήχος των ABBA και η προσεκτικά δομημένη εικόνα τους θεωρήθηκαν προϊόντα κατασκευασμένα αποκλειστικά για μαζική κατανάλωση.

• Απουσία Κοινωνικοπολιτικού Στίχου: Οι στίχοι που εστιάζαν στην αγάπη, τις ανθρώπινες σχέσεις και τη διασκέδαση θεωρήθηκαν «αποχαυνωτικοί» και επιφανειακοί, καθώς αγνοούσαν τα ταξικά ζητήματα, την πολιτική επικαιρότητα και τον αντικαπιταλιστικό αγώνα της εποχής.

• Η Κορυφή της Διαμαρτυρίας (1975): Η ένταση έφτασε στο απόγειό της όταν η Σουηδία ανέλαβε τη διοργάνωση της Eurovision το 1975 στη Στοκχόλμη (μετά τη νίκη των ABBA το 1974 με το Waterloo). Το κίνημα Progg διοργάνωσε μια εναλλακτική, παράλληλη διοργάνωση, το Alternativfestivalen, ως πράξη διαμαρτυρίας ενάντια στην εμπορευματοποίηση της μουσικής.

• Οικονομική Επιτυχία και Επιχειρηματικότητα: Οι ABBA δεν ήταν απλώς ένα συγκρότημα, αλλά εξελίχθηκαν σε μια εξαιρετικά κερδοφόρα επιχειρηματική οντότητα (Polar Music, επενδύσεις, εξαγωγές), γεγονός που για την αριστερή κριτική της εποχής συνιστούσε πλήρη ευθυγράμμιση με το καπιταλιστικό σύστημα.

Με την πάροδο των δεκαετιών και την υποχώρηση του κινήματος Progg στις αρχές της δεκαετίας του '80, η στάση αυτή επαναξιολογήθηκε. Σήμερα, η μουσική ιδιοφυΐα των Björn Ulvaeus, Benny Andersson, Agnetha Fältskog και Anni-Frid Lyngstad αναγνωρίζεται παγκοσμίως, ακόμη και στη Σουηδία, όπου η παρακαταθήκη τους θεωρείται αναπόσπαστο και περήφανο κομμάτι της εθνικής πολιτιστικής κληρονομιά