ΤΟ SOSSO-BALA ΚΑΙ Ο ΜΑΓΟΣ-ΒΑΣΙΛΙΑΣ: Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΞΥΛΟΦΩΝΟΥ

Μια φορά κι έναν εξαιρετικά παλιό καιρό, τότε που τα δέντρα ψιθύριζαν μυστικά στους ανέμους και τα ποτάμια τραγουδούσαν για τις ρίζες τους, στην καρδιά της Δυτικής Αφρικής, δεν υπήρχε ακόμα το Μπαλαφόν. Υπήρχε μόνο η σιωπή της γης και οι ήχοι των ζώων.

Σε εκείνα τα χρόνια, βασιλιάς των Σόσσο ήταν ο Σουμαόρο Καντέ. Δεν ήταν όμως ένας απλός βασιλιάς. Ήταν ένας πανίσχυρος μάγος, που η δύναμή του πήγαζε από τα πιο βαθιά σκοτάδια του δάσους. Ο Σουμαόρο δεν αγαπούσε τη μουσική των ανθρώπων. Αγαπούσε μόνο τον ήχο της δικής του εξουσίας. Μια μέρα, ο Σουμαόρο, θέλοντας να φυλακίσει την ίδια την ψυχή του δάσους για να την έχει μόνο δική του, διέταξε τους καλύτερους ξυλουργούς του να κόψουν το πιο ιερό, το πιο σκληρό δέντρο, το Rosewood. Αφού έκοψαν τις πλάκες, ο ίδιος ο Σουμαόρο, με τα μάγια του, τις "έψησε" πάνω από μια φωτιά που δεν έσβηνε ποτέ, μέχρι που το ξύλο έγινε τόσο ξηρό, τόσο νεκρό, που δεν μπορούσε πια να σαπίσει. Στη συνέχεια, κάτω από κάθε πλάκα, κρέμασε μια νεροκολοκύθα, επιλεγμένη ακριβώς στο μέγεθος που χρειαζόταν για να παγιδεύσει τον αέρα. Και το πιο τρομερό: σε κάθε κολοκύθα, άνοιξε μια μικρή τρύπα και την κάλυψε με μια μεμβράνη από ιστό αράχνης, που είχε υφανθεί με κατάρες, για να δίνει στον ήχο ένα χαρακτηριστικό, απόκοσμο "βούισμα".

Έτσι γεννήθηκε το πρώτο Μπαλαφόν, το Σόσσο-Μπάλα. Ήταν ένα όργανο με μαγικές δυνάμεις. Όταν ο Σουμαόρο το χτυπούσε με τις μπαγκέτες του, που ήταν φτιαγμένες από καουτσούκ ποτισμένο με ξόρκια, ο ήχος δεν ήταν απλή μουσική. Ήταν μια διαταγή που πάγωνε το αίμα των εχθρών του και έκανε τα δέντρα να λυγίζουν. Ο Σουμαόρο το φύλαγε σε έναν ιερό χώρο, βαθιά μέσα στο παλάτι του, και κανείς, μα κανείς, δεν επιτρεπόταν να το αγγίξει. Το Σόσσο-Μπάλα ήταν η φωνή της τυραννίας του. Όμως, η μοίρα της Αφρικής δεν ήταν γραμμένο να είναι σιωπηλή. Στο γειτονικό βασίλειο των Μαντίνκα, μεγάλωνε ένας πρίγκιπας, ο Σουντιάτα Κέιτα. Ο Σουντιάτα δεν γεννήθηκε δυνατός. Ήταν κουτσός και για πολλά χρόνια δεν μπορούσε καν να σταθεί στα πόδια του. Αλλά η ψυχή του ήταν φτιαγμένη από το φως του ήλιου και η καρδιά του αγαπούσε την ελευθερία. Μετά από πολλά χρόνια εξορίας και δοκιμασιών, ο Σουντιάτα, με τη βοήθεια της σοφίας της μητέρας του και της πίστης του λαού του, κατάφερε να θεραπευτεί και να γίνει ένας σπουδαίος πολεμιστής. Ήρθε η ώρα να αντιμετωπίσει τον Σουμαόρο. Η τελική μάχη δόθηκε στην Κιρίνα, το 1235 μ.Χ. Ήταν μια μάχη όχι μόνο σωμάτων, αλλά και πνευμάτων. Ο Σουμαόρο χρησιμοποιούσε τα μάγια του, αλλά ο Σουντιάτα είχε μαζί του τη δύναμη της αλήθειας. Στο τέλος, ο Σουντιάτα νίκησε τον Σουμαόρο, και ο μάγος-βασιλιάς εξαφανίστηκε, αφήνοντας πίσω του το βασίλειό του και το ιερό του Μπαλαφόν. Ο Σουντιάτα, μπαίνοντας στο παλάτι του Σουμαόρο, βρήκε το Σόσσο-Μπάλα. Ήξερε την ιστορία του και τη δύναμή του. Δεν το κατέστρεψε όμως. Αντίθετα, κατάλαβε ότι το όργανο αυτό, αν και φτιαγμένο με μάγια, είχε πια τη δική του ζωή. Έτσι, ο Σουντιάτα Κέιτα, ο ιδρυτής της Αυτοκρατορίας του Μάλι, έκανε μια σοφή πράξη. Εμπιστεύτηκε το Σόσσο-Μπάλα στην οικογένεια Κουγιατέ, τους "Γκριό" (Griots) του παλατιού. Οι Γκριό ήταν οι φύλακες της ιστορίας, των παραδόσεων και της μουσικής. Τους διέταξε να καθαρίσουν το όργανο από τις κατάρες και να χρησιμοποιήσουν τη φωνή του για να υμνήσουν την ελευθερία, την ενότητα και την ιστορία του λαού τους. Από εκείνη τη μέρα, η οικογένεια Κουγιατέ έγινε ο επίσημος φύλακας του αυθεντικού Σόσσο-Μπάλα. Μετέφεραν τα μυστικά του από πατέρα σε γιο, για αιώνες. Και λένε πως, ακόμα και σήμερα, στη Γουινέα, το αυθεντικό Σόσσο-Μπάλα φυλάσσεται με σεβασμό, και η φωνή του, αν και γλυκιά πια, διατηρεί εκείνο το αρχαίο, "βουιστό" μυστικό, θυμίζοντας σε όλους τη μάχη μεταξύ του σκότους και του φωτός, και τη νίκη της μουσικής που ενώνει τους ανθρώπους.