«Mağusa Limanı» (Το Λιμάνι της Αμμοχώστου), γνωστό και ως «Arap Ali Ağıdı» (Το Μοιρολόι του Αράπ Αλή).

 Η τραγική ιστορία του Αράπ Αλή (Αλή Τζιέρ) αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα του τρόπου με τον οποίο ένα τοπικό επεισόδιο ενάντια στη βρετανική αποικιοκρατία μετατράπηκε σε λαϊκό θρύλο.

Το Υπόβαθρο και οΠρωταγωνιστής

Ο Αλή Τζιέρ, γνωστός στην Αμμόχωστο ως «Αράπ Αλή» λόγω της σκουρόχρωμης επιδερμίδας του (με καταγωγή πιθανότατα από τουρκοκυπριακή οικογένεια αραβικής/αφρικανικής ρίζας), ήταν ένας νεαρός

λιμενεργάτης. Ήταν γνωστός στην περιοχή για τη σωματική του διάπλαση, τη λεβεντιά, αλλά και τον εκρηκτικό, ανεξάρτητο χαρακτήρα του, που δεν ανεχόταν τις αυθαιρεσίες των αποικιοκρατικών αρχών.

Το Χρονικό του Επεισοδίου (25 Φεβρουαρίου 1943)

• Η Αφορμή: Το βράδυ της 25ης Φεβρουαρίου 1943, ο Αράπ Αλή βρισκόταν σε ένα καφενείο/καπηλειό κοντά στο λιμάνι της Αμμοχώστου. Στο ίδιο μέρος σύχναζαν Βρετανοί στρατιώτες και μέλη της αποικιακής αστυνομίας (Military Police).

• Η Σύγκρουση: Σύμφωνα με τις προφορικές μαρτυρίες, ξέσπασε λογομαχία ανάμεσα στον Αλή και Βρετανούς στρατιώτες. Ο λόγος ήταν η προκλητική συμπεριφορά των στρατιωτών απέναντι στους ντόπιους θαμώνες. Ο Αλή αντέδρασε έντονα και η λογομαχία γρήγορα εξελίχθηκε σε σωματική συμπλοκή.

• Η Άνιση Μάχη: Χρησιμοποιώντας τη μυϊκή του δύναμη, ο Αλή κατάφερε αρχικά να αντιμετωπίσει τους στρατιώτες. Ωστόσο, εκείνοι κάλεσαν ενισχύσεις. Όταν κατέφθασε η περίπολος, οι Βρετανοί χρησιμοποίησαν τις λόγχες των όπλων τους (bayonets) για να τον ακινητοποιήσουν.

• Ο Θανάσιμος Τραυματισμός: Ο Αράπ Αλή δέχθηκε επτά χτυπήματα με λόγχη. Παρά τη βαριά τραυματισμένη κατάστασή του και την προσπάθεια μεταφοράς του στο νοσοκομείο, υπέκυψε στα τραύματά του λίγο αργότερα.

Η Κοινωνική Αντίδραση και η Γέννηση του Θρύλου

Ο θάνατός του προκάλεσε οργή και θλίψη στην κοινωνία της Αμμοχώστου, καθώς θεωρήθηκε άλλη μια πράξη βρετανικής βίας απέναντι στον ντόπιο πληθυσμό.

• Το Μοιρολόι: Η μητέρα του, σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή, μόλις αντίκρισε το σώμα του γιου της με τις επτά πληγές, άρχισε να θρηνεί αυτοσχεδιάζοντας τους στίχους που αργότερα έγιναν το ρεφρέν του τραγουδιού («Uyan Alim uyan...»).

• Ο Συμβολισμός: Με το πέρασμα των δεκαετιών, το περιστατικό ξεπέρασε τα όρια του απλού καβγά και το τραγούδι «Mağusa Limanı» ταυτίστηκε με την αδικία, τη λαϊκή αντίσταση κατά της αποικιοκρατίας και τον αδόκητο χαμό της νιότης.

«Mağusa Limanı» (Το Λιμάνι της Αμμοχώστου), γνωστό και ως «Arap Ali Ağıdı» (Το Μοιρολόι του Αράπ Αλή).

MAGUSA LIMANI (ARAP ALI AĞIDI)

Mağusa Limanı limandır liman, beni yitiren (uyan) Beni yitiren kendi dinimdir, hayır olamaz, Beni yitiren kendi dinimdir, başka din olamaz.

Uyan Alim uyan, uyanmaz oldun, Yedi bıçak yarasına dayanmaz oldun.

Mağusa Limanından çıkamadım, Beni vuranları tanıyamadım, Beni vuranları tanıyamadım.

Uyan Alim uyan, uyanmaz oldun, Yedi bıçak yarasına dayanmaz oldun.

Iskele önünde bir dolu fıçı, Alim'in kanına girdiler niçin, Alim'in kanına girdiler niçin.

Uyan Alim uyan, uyanmaz oldun, Yedi bıçak yarasına dayanmaz oldun.

Μετάφραση:

Το Λιμάνι της Αμμοχώστου είναι λιμάνι, Εκείνος που με έχασε είναι η ίδια μου η μοίρα, όχι δεν μπορεί να γίνει, Εκείνος που με έχασε είναι η ίδια μου η μοίρα, άλλη μοίρα δεν γίνεται.

Ξύπνα Αλή μου, ξύπνα, δεν ξυπνάς πια, Στα επτά τραύματα από μαχαίρι δεν άντεξες πια.

Από το Λιμάνι της Αμμοχώστου δεν μπόρεσα να βγω, Εκείνους που με χτύπησαν δεν μπόρεσα να τους αναγνωρίσω, Εκείνους που με χτύπησαν δεν μπόρεσα να τους αναγνωρίσω.

Ξύπνα Αλή μου, ξύπνα, δεν ξυπνάς πια, Στα επτά τραύματα από μαχαίρι δεν άντεξες πια.

Μπροστά στην αποβάθρα ένα γεμάτο βαρέλι, Γιατί ήπιαν το αίμα του Αλή μου, Γιατί ήπιαν το αίμα του Αλή μου.

Ξύπνα Αλή μου, ξύπνα, δεν ξυπνάς πια,